رياضت‌كش پشمينه‌پوش را صوفى خطاب كردند بىآنكه اين صوفيان پيرو عقيده و آئين خاصى يا تحت رهبرى و ارشاد پير و مرشدى باشند « 1 » بلكه راهنما و سرمشق آنها سيره و سنت پيغمبر گرامى اسلام بود كه مصداق لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ است و براى هر مسلمان مثل اعلاى نيكى و پاكى و سرمشق زهد و پارسائى بود ، و طبيعى است كه مسائل خاص تصوف و عقايد و آراء بزرگان مشايخ صوفيه كه در قرون بعد از ساير مسائل مذهبى ممتاز گشت و حتى رنگ فلسفى به خود گرفت ، تا اين زمان هنوز تدوين نشده و شكل و نظم درستى نگرفته بود . 2 - از قرن سوم ببعد : اين عقايد و افكار متدرجا از قرن سوم ببعد عملا و نظرا نضج گرفت و پخته شد و تصوف اساس و بنيان ثابت يافت و پيروان آن نيز رو به فزونى نهادند و كم‌كم اصطلاحات و تغييرات مخصوص اين طايفه جاى خود را باز كرد و از جمع‌آورى گفتار بزرگان صوفيه و توجه به رفتار و كردار آنان ، اصولى براى تصوف فراهم آمد و چون همه صوفيان در همه

--> ( قشيريه ص 25 چاپ تهران باهتمام استاد فقيد فروزانفر . ) ( 1 ) - ابن الجوزى در تلبيس ابليس مىگويد : اين اسم ( صوفى ) پيش از سال دويست هجرت پيدا شد و صوفيان آن زمان سخنان زيادى گفتند و تغييرات بسيار كردند و حاصل آن ، اين است كه : تصوف عبارتست از رياضت نفس و مجاهده طبع براى اينكه اخلاق رذيله باخلاق جميله از قبيل زهد و حلم و صبر و اخلاص و صدق و مانند آنها از خصال پسنديده كه در دنيا و آخرت ستوده است بدل كنند . ( تلبيس ابليس ص 57 چاپ مصر )